مسیحیان این را کتاب آسمانی حضرت عیسی (ع) نمیدانند و معتقدهستند عیسی خود تجسم وحی و عین پیام الهی بود.
مسیحیان از حدود سال ۱۵۰ میلادی در اجتماعات یکشنبه در کلیسا، بخشهایی از این کتاب را مطالعه می کنند. انجیلها در ابتدا زیاد بودند تا این که کلیسا تصمیم گرفت از بین آنها بعضی را برگزیند و به این ترتیب چهار متّی، مَرقُس، لوقا و یوحنّا را که مورد پذیرش همه بود انتخاب کرد.
امتّی، مَرقُس و لوقا شباهتهای زیادی به هم دارند و به آنها انجیلهای نظیر یا همنظر گفته میشود.
بَرنابا یکی از مبلغان مسیحی است که انجیل او جزء انجیلهای ممنوعه اعلام شده بود. محتوا برنابا تفاوتهای عمیقی با دیگر انجیلها دارد و با این که اختلافات زیادی با عقائد مسلمانان دارد.
قرآن، این کتاب مقدس را تصدیق میکند و پذیرش حقانیت آن را از شروط ایمان میداند.
معرفی اجمالی
کتاب دین مسیحیان یعنی هر یک از چهار کتاب اول عهد جدید انجیل نامیده میشود. این چهار کتاب به ترتیب منسوب به متّی، مَرقُس، لوقا و یوحنّا است. انجیل در لغت به معنای بشارت است. این بشارت در آغاز ظهور حضرت عیسی (ع) به معنی بشارت بخشایش و ظهور ملکوت خداوند به کار رفت اما در عصر حواریون(شاگردان عیسی) که انجیلها به نگارش درآمد به مفهوم مژده ظهور پسر با عزت خدا، و معانی مرتبط با آن گردید.در بیان معنای انجیل برخی بر مفهوم «فداء» تکیه کردهاند. این مفهوم به این معنا است که مسیح با تحمل مصائب، مرگ و رستاخیز خود کفاره گناه انسان شد.
مسیحیان بر این اعتقاد نیستند که عیسی (ع) کتابی به نام انجیل آورد. بلکه آنها حضرت عیسی (ع) را تجسم وحی و عین پیام الهی (و نه حامل آن) میدانند. به نوشتههایی اطلاق شده که زندگی، معجزات، تعالیم، سیره، سخنان و صعود حضرت عیسی (ع) را گزارش کرده است که توسط شاگردان عیسی (ع) و یا نسل دوم مسیحیان کتابت شده است.مسیحیان حدودا از سال ۱۵۰ میلادی هنگام اجتماعات یکشنبه در کلیسا بخشهایی از چهار انجیل را میخوانند و آنها را به منزله آثار رسولان یا دستکم شخصیتهایی که وابسته به رسولان بودند به شمار میآوردند و حجیتی مانند کتاب مقدس برای آنها قائل هستند.
سیر تدوین انجیلها
در سی تا چهل سال نخست میلادی تعلیم مسیحیت تقریبا فقط به صورت شفاهی انجام میگرفت. از این رو کاستیهای تعالیم شفاهی و نیز درگذشت رسولان که خطر از بین رفتن تعالیم عیسی (ع) را به وجود میآورد زمینه انجیل نگاری را فراهم ساخت. اما هر کس به تشخیص و سبک خاص خود به تدوین اعمال، اقوال و حوادث مربوط به حضرت عیسی(ع) پرداخت. افزون بر انجیلهای چهارگانه، انجیلهای توما، حقیقت، انجیل دوم متی، اعمال پطرس، اعمال یوحنا و همچنین انجیل برنابا، انجیل ناصریان، انجیل عبرانیان و انجیل مصریان تداول داشتند.
در اواخر قرن دوم میلادی سران کلیسا از میان نوشتههای متنوع و انبوه، شماری را به سبب سازگاری با تعالیم کلیسا و به عنوان کتابهای قانونی و معتبر گزینش کردند.به این ترتیب انجیلهای چهارگانه به عنوان انجیلهای قانونی معرفی شدند. البته در مجمع روحانی «کارتاژ» در سال ۳۹۷ میلادی بود که حذفهای نهایی انجام شد و همه انجیلهای دیگر غیر از انجیلهای چهارگانه کنار گذاشته شدند.انجیلهایی که نتوانستند به قانون راه یابند وضعیت یکسانی نداشتند. برخی از آنها مانند آموزه دوازده رسول یا رساله بَرنابا مورد تکریم عموم کلیساها قرار گرفتند و از این رو به رغم حذف شدنشان از قانون از میان نرفتند. اما پارهای دیگر از این آثار در کلیساها استفاده نشدند و از میان رفتند. به همین دلیل است که جز شمار اندکی از این آثار باقی نمانده است.
انجیلهای چهارگانه
انجیلهای چهارگانه مَتّی، مَرقُس، لوقا و یوحنا مورد توجه کلیساها بود. وقتی کلیسا احساس نیاز به متونی پیدا کرد که مورد پذیرش همه باشد به این چهار انجیل روی آورد. این آثار به دلیل کیفیتهای درونی خود و اصالتشان مورد توجه همگان بودند. در پاسخ به این که چرا از میان مجموعه کتابها و رسالههایی که عهد جدید در بر گرفته، عنوان انجیل تنها به این چهار کتاب اختصاص یافته گفته میشود احتمالا به این دلیل است که آنها بیش از بخشهای دیگر عهد جدید به زندگی، سخنان و رفتارهای عیسی (ع) پرداختهاند.
از انجیلهای چهارگانه سه انجیل مَتّی، مَرقُس و لوقا به علت شباهتهایی که دارند انجیلهای نظیر یا هم نظر خوانده میشوند.اما این کتابها نا همگونیهایی نیز دارند.
مَتّی
انجیل مَتّی در اکثر نسخههای کهن نخستین انجیل و نخستین کتاب عهد جدید است. مَتّی تعالیم عیسی (ع) را بسیار کامل بازآفرینی میکند و بر مضمون ملکوت آسمانها تأکید میورزد. او انجیل خود را برای مسیحیانی نوشته است که برآمده از یهودیت اند از این رو از شواهد عهد عتیق بسیار استفاده کرده است.این کتاب عیسی (ع) را متمّم دین یهود، معلم اعظم، موسای جدید و صاحب شریعت عهد جدید معرفی میکند.
مَرقُس
این کتاب کوتاهترین انجیلهای چهارگانه است. مَرقُس در حوالی سال ۷۰ میلادی انجیل خود را تألیف کرده است. انجیل مَرقُس مژده عیسی (ع) را به این شکل میآورد که: از گناه دور شوید و به درگاه الهی توبه کنید و زندگی خود را با شریعت الهی هماهنگ سازید که ملکوت همین است.همچنین رنجهای عیسی (ع) جایگاه بسیار مهمی در این انجیل دارد.
لوقا
درلوقا این رویکردی تاریخ نگارانه مشاهده میشود و میتوان آن را مشتمل بر ۸ جزء از ظهوریحیی تعمید دهنده تا رستاخیز عیسی (ع) دانست.
یوحنا
یوحنا در سبک، ویژگیهای کلامی و مسیح شناسی با سه انجیل پیشین تفاوت دارد.هر چند که در سیر مباحث مانند آنها است.مشخصههای بسیاری سبب تمایز این از انجیلهای دیگر میشود. مانند: معجزاتی که در سایر انجیلها نیامده است. مسیح شناسی خاص این انجیل که در آن بر الوهیت مسیح تأکید میشود.
انجیل بَرنابا
بَرنابا لقب یکی از مبلغان مسیحی است که انجیلی به همین نام به او منسوب است. او اهل قبرس و از خانوادهای یهودی و از دودمان لاوی پسر یعقوب نبی است. او بعد از آنکه به پیروان عیسی (ع) پیوست همراه با پولس به تبلیغ مسیحیت پرداخت و عده بسیاری در نتیجه فعالیت آنها مسیحی شدند.
در اوایل قرن هجدهم میلادی دو نسخه خطی از این انجیل یکی به زبان ایتالیایی و دیگری به زبان اسپانیایی کشف شد.
انجیل برنابا تعارضهایی هم با قرآن و باورهای مسلمانان دارد. مانند این که انسانها فرزند خدا و ذاتا گناهکارند، انبیاء به جز عیسی (ع)، مانند ابراهیم، هارون، ایوب و … گناه و محبت شرک آمیز داشتهاند و .
و برخی از آنها کتابت این را بعد از قرون وسطی دانستهاند. در مقابل برخی از محققان و خصوصا عدهای از مسلمانان انجیل را اصیل دانستهاند.
روایات اسلامی نیز اشاره دارند. این موعظهها موضوعاتی مانند مزد نیکوکاران، حکم نکردن به جور و ستم، دوری از دوستی با دروغ گویان، نهی از عیبجویی، نکوهش ریاکاران، پرهیز از حرام، محبت و بخشایش بیدریغ، توصیه بهاندوختن داراییهای معنوی و… را در برمیگیرند.
